Dịch giọng (Transposition) là gì?

Dịch giọng (Transposition) là quá trình chuyển toàn bộ giai điệu hoặc hợp âm của một bài hát từ tông (giọng) này sang tông khác, nhưng vẫn giữ nguyên khoảng cách giữa các nốt.

✅ Mục đích của dịch giọng có thể kể đến như là để:

• Phù hợp với quãng giọng của ca sĩ.
• Chơi nhạc cụ dễ hơn (ví dụ: tránh các hợp âm khó, thuận tiện cho việc cảm âm ở những giọng ít dấu hoá hơn).
• Tạo màu sắc mới cho bản phối.

Trên thực tế, khi bạn tham gia vào việc tập luyện hoặc biểu diễn thì bạn còn cần phải dịch giọng trong một số trường hợp khác như:

• Ca sĩ gặp khó khăn khi hát nốt quá cao hoặc quá thấp.
• Người đệm guitar/piano muốn chọn tông dễ bấm hơn.
• Chuyển bài hát sang tông phù hợp khi ghép bè hoặc mashup. 

Dịch giọng là gì? Khi nào cần dịch giọng?

Quy tắc cơ bản để dịch giọng

1️⃣ Xác định tông gốc và tông đích

Ví dụ: từ C Trưởng (C) sang D Trưởng (D) → chênh nhau 1 cung.

2️⃣ Tính khoảng cách

Khoảng cách cần dịch = tông đích – tông gốc. Như ví dụ bên trên, khoảng cách mà bạn cần dịch từ C sang D sẽ là 1 cung

3️⃣ Dịch từng nốt và hợp âm

• Giai điệu: Dịch từng nốt theo đúng khoảng cách. Ví dụ bạn cần dịch từ C sang D, thì các nốt Đô, Rê, Mi ở giọng C sẽ được dịch thành Mi, Fa#, Sol ở giọng D.
• Hợp âm: Dịch tên hợp âm chính và các dấu hoá.
  

Ví dụ hợp âm:

• C → D
• Am → Bm
• F → G
  

Ví dụ dịch giọng từ C sang D

4️⃣ Kiểm tra lại

Hát thử hoặc chơi nhạc cụ để chắc chắn giai điệu vẫn mượt mà, không bị lệch tông và tông đã dịch phù hợp với mục đích dịch giọng ban đầu của bạn.

Mẹo dịch giọng dễ dàng cho Guitar và Piano

Ngoài cách trên, các nhạc công chơi guitar và piano có thể dịch giọng bằng cách:

Với Guitar: Dùng capo để chuyển tông mà không phải đổi thế bấm hợp âm.
Với Piano: Một số dòng Piano điện hoặc Keyboard sẽ có sẵn chức năng Transpose tích hợp trong đàn, bạn chỉ cần chọn khoảng cách cộng/trừ phù hợp là được.

Hy vọng bài viết “Dịch giọng là gì? Cách dịch giọng” sẽ giúp bạn hiểu và tự tin áp dụng các cách dịch giọng trong những tình huống thực tế. Đừng ngần ngại để lại câu hỏi hoặc đăng ký ngay khoá học tại SEAMI để được hướng dẫn thêm nhé!

The post Dịch giọng là gì? Cách dịch giọng khi chơi nhạc appeared first on Học viện âm nhạc SEAMI.

Khi sáng tác một tác phẩm âm nhạc, người nhạc sĩ thường chọn cho tác phẩm của mình một giọng điệu thích hợp với âm hưởng và tầm cỡ mà nội dung của tác phẩm đó sẽ thể hiện. Ngoài những tác phẩm có hình thức lớn như giao hưởng, concerto, sonate, nhạc kịch..tác phẩm nào cũng có thể dịch sang giọng khác cao hơn hoặc thấp hơn giọng gốc của tác phẩm. Sự chuyển dịch một giai điệu hay một tác phẩm âm nhạc từ một giọng này sang giọng khác gọi là dịch giọng.

Dịch giọng

Việc dịch giọng thường gặp phổ biến ở các tác phẩm thanh nhạc. Khi biểu diễn thường theo tầm cữ giọng mình để chọn giọng tác phẩm cho phù hợp.

Dịch giọng cũng thường xảy ra đối với các tác phẩm viết cho nhạc cụ.Khi một tác phẩm viết cho nhạc cụ này được dùng cho nhạc cụ khác có âm vực không giống với nhạc cụ ban đầu. Vd : tp viết cho violin được dùng cho cello biểu diễn.

Có 3 phương pháp dịch giọng chủ yếu :

_Dịch giọng theo một quãng đã định

_Dịch giọng bằng cách thay đổi dấu hóa ở bộ khóa

_Dịch giọng bằng cách thay đổi khóa nhạc

1. Dịch giọng theo quãng đã định

_ Xác định giọng gốc là giọng nào

_Từ giọng gốc dịch xuống hay lên một quãng đã định sẽ đến giọng mới nào

_Dịch chuyển tất cả các note trong tác phẩm theo một quãng đã định đến giọng mới.

2. Dịch giọng bằng cách thay đổi dấu hóa ở hóa biểu

Phương pháp này chỉ dùng để dịch giọng lên hoặc xuống nửa cung cromatic so với giọng gốc.

Cách dịch giọng này sẽ giữ nguyên các âm trong tác phẩm, chỉ thay đổi dấu hóa ở hóa biểu cho phù hợp với giọng cần chuyển đến.

Vd : ca khúc happy birthday viết ở giọng C trưởng. Muốn chuyển xuống nửa cung đến giọng Cb trưởng hay chuyển lên nửa cung để đến giọng C# trường, ta viết lại hóa biểu của giọng cần chuyển đến, sau đó chép lại các note của bản nhạc.

Trong trường hợp bản nhạc có dấu hóa bất thường , khi dịch giọng cần điều chỉnh lại cho phù hợp với giọng mới.

3. Dịch giọng bằng cách thay đổi khóa nhạc

Trước tiên các bạn cần đọc được note ở các khóa nhạc khác. Sau đó chúng ta so sánh note ở khóa nhạc của bài gốc với note ở khóa nhạc các bạn muốn dịch là chuyển lên hay xuống quãng mấy, sau đó chúng ta bắt đầu chuyển các note theo quãng đã xác định. Nhớ lưu ý dấu hóa bất thường trong bài nhạc gốc để dịch cho đúng.

TRƯƠNG THỊ TRÂM ANH- GV GUITAR tại SEAMI

Nguồn tham khảo:  sách Lí thuyết Âm nhạc cơ bản _PGS.TS Phạm Tú Hương

NXB Đại học sư phạm _ 2004

The post Dịch giọng appeared first on Học viện âm nhạc SEAMI.